کمپین شهروندان زنجانی برای نجات دریاچه اورمیه:

برای بقای خویش تلاش نماییم

 دریاچه اورمیه به عنوان «بیستمین دریاچه بزرگ جهان»، «دومین دریاچه شور جهان»، «بزرگ‌ترین زیستگاه طبیعی آرتمیا»، «بزرگترین دریاچه داخلی کشور» و «بزرگترین آبگیر دائمی آسیای غربی» با مساحت بیش از 483 هزار هکتار در حال مرگ است و نیاز به نجات دارد.

حال کار از نجات زیست محیطی به نجات انسانی رسیده است. کاهش ۶ متر از ارتفاع دریاچه، تبدیل۶۰ درصد اقلیم دریاچه به کویر نمک، فراتر رفتن شوری آب از حد طبیعی ۲۰۰ تا ۲۲۰ گرم بر لیتر به ۳۴۰ الی ۳۶۰ گرم بر لیتر، تبدیل ۲۵۰ هزار هکتار از اراضی حاشیه دریاچه به شوره‌زار، به صفر رسیدن تقریبی جمعيت آرتميای اورميه و مرگ دسته جمعی تنها  موجود آبزی آن به عنوان یکی‌ از هفت گونه آرتمیا در جهان، مرگ پلیکان‌ها و فلامینگوهایی که محل جوجه‌گذاری بومیشان این دریاچه است، خطر نابودی گوزن زرد و قوچ و میش بومی جزایر این دریاچه، نابودی پتانسیل‌ها و پوشش گیاهی بومی این دریاچه و جزایر آن و ... . به همه اینها تبعات انسانی خشک شدن دریاچه را هم اضافه کنیم: خطر بر جا ماندن ۱۰  میلیارد تن نمک و پخش آن در هوا و زمین‌های کشاورزی و مسکونی اطراف که استان‌های همجوار من جمله استان زنجان را در بر خواهد گرفت و منجر به ایجاد ناهنجاری‌های بزرگ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی چون بیکاری، مهاجرت و آوارگی میلیون‌ها انسان خواهد گشت.

این دریاچه 102‌جزیره دارد و در دهه گذشته صدها هزار هکتار از سطح آن کاهش یافته و به شوره‌زار خطرناکی تبدیل شده است. طبق گفته کارشناسان و براساس پیش‌بینی سازمان محیط‌زیست، این دریاچه 5 سال دیگر به کلی ناپدید خواهد شد و زندگی بیش از 14‌ میلیون انسان در خطر جدی قرار خواهد گرفت. اکنون نیز این خطر بسیار ملموس است. آثار  این فاجعه در بعد وسیع‌تر اکوسیستم کشورهای همسایه را نیز با بحران‌های خشکسالی، آلودگی هوا و از بین رفتن زمین‌های کشاورزی روبرو خواهد کرد.

بحران زیست محیطی دریاچه اورمیه ناشی از برخی عوامل طبیعی (خشکسالی‌های پی در پی) و نیز عوامل متعدد دست‌کاری انسانی از جمله: «احداث بزرگراه میان گذر شهید کلانتری» (خشکاندن بیش از 80 درصد حد فاصل میان دو سوی غربی-شرقی دریاچه، از طریق خاک‌ریزی حدود 12 کیلومتر که منجر به مختل شدن چرخه آب از شمال به جنوب گشته است.)، «احداث سدهای متعدد و حفر بدون کنترل  قنات‌ها  و تخلیه منابع آب زیر زمینی‌ دریاچه» (رودخانه‌های تأمین‌کننده آب دریاچه شامل 14 رودخانه دایمی ، 7 رودخانه فصلی و 39 جریان سیلابی است. مهار وسیع و بدون کارشناسی جریان آب‌های سطحی حوزه آبریز دریاچه و ايجاد سدهای متعدد در مسیر رودهايی که به اين درياچه منتهی می‌شوند، يکی از عوامل اصلی کاهش سطح آب درياچه اورميه به شمار می‌آید. بر اساس گزارش‌ها، تاکنون حدود ۳۵ سد در مسير اين رود‌ها ساخته شده و ۱۰ سد ديگر نيز در دست ساخت است.)، «فعالیت‌های عمرانی در تالاب اورمیه که نقض تعهد به ترویج استفاده معقول از تالاب‌ها است.» (بر طبق معیار استفاده معقول، فعالیت‌های بشری نباید به کارکرد اکولوژیکال تالاب لطمه‌ای بزند.) می‌باشد.

به موجب اصل 21 اعلامیه استکهلم، مسئولیت اولیه حفاظت از محیط زیست یک کشور، بر عهده خود آن کشور است. اما عضو فراکسيون محيط زيست مجلس می‌گوید: «بودجه‌‌اي براي طرح نجات درياچه اورميه پيش‌بيني نشده است.» (خبرگزاری فارس – پنجم شهریور 1390)

این درست که به هر دلیلی تا کنون هیچ اقدام جدی در راستای نجات دریاچه اورمیه در کشور صورت نگرفته است. اما واقعیت این است که اصول حفاظت از محیط زیست در وجدان عمومی بشر ریشه دارد. محیط زیست متعلق به همه ملت‌های جهان بوده و بایستی توسط همه کشورهای جهان به شایستگی به نسل‌های آینده جهان انتقال یابد.

اقدامات انسانی بر اساس نگاه کار‌شناسانه و با برنامه‌ريزی دقيق صورت پذیرفته یا نه بحث دیگری است. علل و عوامل خشکی دریاچه هر چه که باشد، تاثیری در عواقب و معضلات بعد از خشک شدن ندارد. البته کارشناسان و متخصصان مربوطه باید دلایل آن را بیابند ولی اکنون آنچه حائز اهمیت است اقدامات دقیق، کارشناسانه، عاجل و عملی جهت نجات دریاچه اورمیه است. نجات دریاچه یعنی نجات زیست بوم منطقه، نجات حیات بیش از 14 میلیون انسان!

ما اعلام می‌داریم که محیط زیست، دریاچه، زمین‌های کشاورزی، مردم و خودمان را دوست داریم و برای جلوگیری از نابودی‌ آنها تلاش می‌کنیم. این تفکر مردمی است که همه هستی و زندگی خویش را در خطر نابودی و فنا می‌بینند. نابودی مزارع کشاورزی، باران نمک، تخریب محیط زیست، آوارگی مردم و ... همه پیامدهای خسارت به یک دریاچه هستند. دریاچه اورمیه می‌رود تا از بزرگترین دریاچه داخلی به یکی از کویرهای نمک تبدیل شود.

برای نجات دریاچه اورمیه هیچ فکر، سلیقه، مرز جغرافیایی نمی‌تواند مانع باشد. همه وجدان‌های بیدار بشری را به همراهی و یاری مردم منطقه به ویژه مردم زنجان که برای بقای حیات خویش در تلاشند، دعوت می‌کنیم. مسئولان کشور اعم از دولت، مجلس و قوه قضائیه باید حساسیت مسأله را درک نمایند و برای نجات دریاچه اقدامات جدی، مؤثر و عملی انجام دهند. سازمان‌های بین‌المللی حمایت و حفاظت از محیط زیست، سازمان یونسکو و UNEP (برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد) و نهادهای حقوق بشری می‌توانند در حمایت از این امر به یاری مردم منطقه بشتابند. هر اقدامی در این راستا از هر جای جهان می‌تواند صورت پذیرد. نگذارید وضعیت مردم منطقه به آوارگی، قحطی، بیکاری و معضلات دیگر برسد. هنوز تا مرگ فاصله هست. نگذاریم دریاچه اورمیه به سرنوشت «آرال» بپیوندد. دست‌ها را به هم دهیم و برای نجات دریاچه اورمیه تلاش کنیم.

 لطفا با ذکر نام کامل و عنوان شغلی یا حوزه فعالیت امضا نمایید.

(در قسمت نظرات ثبت فرمایید )

بازتاب خبری کمپین مردم زنجان در حمایت از نجات دریاچه اورمیه در روزنامه مردم نو  استان زنجان - روز چهارشنبه 23 شهریور 1390

کمپین شهروندان زنجانی برای نجات دریاچه ارومیه:

برای بقای خویش تلاش کنیم

این کمپین با هدف تسریع در اقدامات عملی برای نجات دریاچه ارومیه صورت گرفته و متولیان آن هیچ نوع طرح یا مصوبه‌ای را در آن تایید و یا رد نکرده و از مسئولان کشوری خواستار انجام اقدامات عاجل براساس نظر کارشناسان و صاحب‌نظران می‌باشند؛ چراکه وضعیت این دریاچه به قدری وخیم شده که هرگونه تعلل می‌تواند به نابودی آن منجر شود.

محمدعلی حیدری - روند سریع خشکی دریاچه ارومیه و خطر به جا ماندن 10 میلیارد تن نمک و تبدیل زمین‌های استان‌های شمال‌غرب کشور به شوره‌زار و... دوستداران محیط زیست زنجانی را بر آن داشت تا دست به کمپین امضا برای نجات دریاچه ارومیه تحت عنوان «برای بقای خویش تلاش نماییم» بزنند تا شاید سیاست‌مداران و تصمیم‌گیران ایران‌زمین برنامه‌ها و طرح‌های خود را برای نجات شورترین دریاچه جهان سریعتر عملیاتی کنند.

در حال حاضر بیش از 60 درصد از این دریاچه خشک شده و ادامه این روند براساس پیش‌بینی کارشناسان طی پنج سال آینده دریاچه را به نابودی خواهد کشاند تا بیش از 18 استان کشور در خطر جدی بادهای نمکی قرار گیرند و اگر طرح‌ها و مصوبات نجات دریاچه با روند گذشته ادامه یابد، تمامی طرح‌ها بعد از خشکسالی عملیاتی خواهد شد مگر اینکه این کمپین‌ها سیاست‌مداران را به تسریع در اقدامات عملی ملزم نمایند.

داود خداکرمی، یکی از دانشجویان دانشگاه پیام‌نور که در جمع‌آوری امضا برای نجات دریاچه ارومیه مشارکت دارد به اهداف این کمپین پرداخت و اظهار داشت: این کمپین با هدف تسریع در اقدامات عملی برای نجات دریاچه ارومیه صورت گرفته و متولیان آن هیچ نوع طرح یا مصوبه‌ای را در آن تایید و یا رد نکرده و از مسئولان کشوری خواستار انجام اقدامات عاجل براساس نظر کارشناسان و صاحب‌نظران می‌باشند؛ چراکه وضعیت این دریاچه به قدری وخیم شده که هرگونه تعلل می‌تواند به نابودی آن منجر شود.

وی، با بیان اینکه وظیفه هر ایرانی اقدام برای نجات این دریاچه در حد توان خود می‌باشد، افزود: حداقل کاری که هر شهروند ایرانی می‌تواند انجام دهد، جمع‌آوری امضا در حمایت از کمپین و میلیون‌ها انسانی است که با خشک شدن دریاچه دچار مشکل خواهند شد.

این دانشجو با اشاره به اینکه تعلل درخصوص نجات دریاچه قابل توجیه نیست، افزود: وضعیت به قدری وخیم است که کار از نجات زیست‌محیطی به نجات انسانی رسیده است؛ چراکه تصور تبعات تلفات انسانی خشک شدن دریاچه ارومیه بسیار خطرناک‌تر از مشکلاتی می‌باشد که برای اکوسیستم این منطقه اتفاق می‌افتد.

حمید ابراهیمی، یکی دیگر از فعالان این کمپین به لزوم تسریع در انجام طرح‌ها و مصوبات نجات دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: علی‌رغم اینکه مصوبات خوبی درخصوص این دریاچه به تصویب رسیده اما آنچه در عمل مشاهده می‌شود به هیچ‌وجه قابل قبول نبوده و نشان‌دهنده اقدامی عاجل برای نجات دریاچه نمی‌باشد؛ چراکه اگر چنین بود کم‌هزینه‌ترین و سریعترین طرح یعنی آزادسازی حقابه این دریاچه از پشت سدهای منتهی به آن می‌بایست تاکنون عملیاتی می‌شد.

این دانشجوی جوان با اشاره به جمع‌آوری بیش از 500 امضا، افزود: جمع‌آوری امضا از تمامی اساتید، دانشجویان، فعالان مطبوعات و رسانه‌ها، هنرمندان و عموم مردم ادامه داشته و ما امیدواریم با تجمیع این امضا‌ها مسئولان نیز گام‌های عملی را بلندتر بردارند؛ چراکه دیگر جای درنگ نیست.

ابراهیمی با اشاره به اینکه شهروندان زنجانی باید در قبال خشکی دریاچه ارومیه احساس مسئولیت کنند، اظهار داشت: نباید این فاجعه عظیم زیست‌محیطی را محدود به منطقه شمال‌غرب دانست؛ چراکه خشکی این دریاچه یک مشکل ملی بوده و همه باید در قبال آن احساس مسئولیت کرده و تا حد امکان برای نجات آن تلاش نمایند. وی با درخواست از شهروندان برای پیوستن به این کمپین افزود: علاوه بر جمع‌آوری دستی امضا، وبلاگ اینترنتی ویژه‌ای به آدرس Zanganurmu.blogfa.com  به این کمپین اختصاص یافته و شهروندان زنجانی‌ می‌توانند با مراجعه به آن به امضاکنندگان این دریاچه بپیوندند.

وی، در پایان ضمن تاکید بر اقدامات عاجل در جهت حفظ دریاچه از شهروندان و مسئولان استانی و کشوری خواست برای بقای جان و شهر و کشور خود جهت حفظ این دریاچه از خطر نابودی، تلاش کنند.

حمایت دانشگاهیان استان زنجان از کمپین نجات دریاچه اورمیه

بیش از 350 نفر از اساتید، کارکنان و دانشجویان دانشگاه‌های استان زنجان با پیوستن به کمپین نجات دریاچه اورمیه، حمایت خود را از این اقدام مردم استان اعلام نمودند.

کمپین جمع‌آوری امضا برای جلوگیری از خشک شدن دریاچه اورمیه و نجات آن با عنوان «برای بقای خویش تلاش نماییم»، چند روزی است که در زنجان آغاز گشته و در این مدت اندک مورد استقبال چشمگیر آحاد مختلف جامعه به ویژه دانشگاهیان و نخبگان قرار گرفته است.

اسامی دانشگاهیان استان زنجان که تا کنون (سه شنبه 22 شهریور 90) با پیوستن به کمپین خواستار اقدامات مقتضی جهت ممانعت از خشک شدن دریاچه اورمیه شده‌اند، در زیر می‌آید.

آغاز كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه

زندگي بيش‌از 14‌ ميليون انسان در آستانه خطر جدي!

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1845751&Lang=P

كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه با شعار "براي بقاي خويش تلاش نماييم" آغاز شد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، منطقه زنجان، تعدادي از فعالان فرهنگي، اجتماعي و زيست‌ محيطي زنجان اين حركت را آغاز كرده‌اند و از همه شهروندان زنجاني و اقشار مختلف درخواست دارند كه به اين حركت بپيوندند. تاكنون بيش از 500 نفر به صورت اينترنتي در اين كمپين شركت كرده‌اند و علاوه بر اين تعداد زيادي از علاقه‌مندان و اقشار مختلف اعم از دانشجويان، اساتيد دانشگاهها، هنرمندان، ورزشكاران، خبرنگاران و فعالان فرهنگي، اجتماعي و زيست‌محيطي با ثبت امضاي خود در اين كمپين مشاركت كرده‌اند.

گفتني است، مشاركت اينترنتي در اين كمپين از طريق آدرس zanganurmu.blogfa.com امكانپذير است.

متن بيانيه منتشر شده از سوي كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه نیز در پایان خبر آمده است.

The campaign of Zanjani citizens to save Lake Urmia:

Struggle for our survival

Lake Urmia, “the largest lake in the Middle East”, “the second largest salt lake on earth”, “the biggest natural habitat of Artemia in the world”, and “the largest permanent pond in western Asia” with a surface area of approximately 5200 km² is dying and needs immediate action to survive.

Meanwhile, this environmental crisis is turning into a threat to humanity. Water level has dropped by 6 meters; 60 percent of the lake climate has turned into a salt lake; salt levels has exceeded the natural concentration of 200-240 g/L, reaching 340-360 g/L; 250,000 acres of its surroundings has turned into wasteland; the Artemia Urmiana, the only aquatic of the lake and one of the seven Artemia species in the world, is threatened by extinction; Pelicans and flamingos which indigenously hatch on the islets of the lake are vanishing; fallow deer, ram and ewe indigenous to islets of the lake are in danger of extinction; the lake’s potentials and its islands’ native vegetation are disappearing … and add to these the human consequences of the lake’s drying up: a danger posed by the precipitation and spread of 10 billion tons of salt into the air and over agricultural and residential areas will be ahead of  neighboring provinces, including Zanjan, and will bring bout great social, economic and cultural anomalies such as unemployment, immigration and displacement of millions of people.  

Lake Urmia has 102 islands which are stopover points in the migrations of various kinds of wild bird life. Hundreds of thousand acres of its surface area have decreased over the past decade and turned into wasteland. According to experts and the prediction of the Environment Administration, the lake would be vanished within 5 years, putting the lives of over 14 million people in a substantial danger. The threat is already quite noticeable. In a broader context, repercussions of this catastrophe will affect the ecosystem of neighboring countries, which might face crises such as drought, air pollution and degradation of farming lands.

Environmental crisis of Lake Urmia results from a number of natural (continuous drought) and manmade factors including: construction of Sh. Kalantari causeway (resulting in impairment of water cycle from north through south), construction of numerous dams and uncontrolled well drilling and draining underground water resources (14 permanent and 7 seasonal rivers as well as 39 torrents supply the lake. According to reports, about 35 dams have been built and another 10 are being built over these rivers, holding back water and constituting a major factor in the lake’s water level decline). Civil constructions in Urmia pond, which contradicts the commitment to promotion of rational utilization of ponds (according to rational utilization measure, haman activities should not impair the ecological function of the pond).

By virtue of principle 21 of Stockholm declaration, states are responsible for preserving their environment at the first place, while the member of House of Representatives (Majlis) committee on Environment states “no budget has been allocated to plans for saving Lake Urmia” (Fars News Agency- August 27 2011).

It may be true that, for any reason, no serious action has been taken to save lake Urmia. But the fact is environment preservation principles originate from human conscience. Environment belongs to all nations and must appropriately be handed over to posterities.

Whether human actions have been carefully and thoughtfully planned is another issue. Whatever the causes of the lakes drying, they have no part in aftermath of its death. Experts, however, should do their best to identify the causes, but what is crucial now is taking measured, immediate and practical actions to save the lake. Saving the lake means saving the region’s ecosystem and lives of over 14 million people!

Hereby we declare that we love our environment, our Lake, our farmlands, our people and ourselves, and will struggle to save them. This is how a people who see its life on the verge of devastation think. Devastation of farmlands, salt rain, environmental degradation, displacement of people … all are simple results of the death of a lake. Lake Urmia is going to turn from the greatest salt lake of the Middle East into a salt desert.

No political or cultural orientation and geographical border should hamper the attempts to save Lake Urmia. Wakeful human consciences are invited to support the people of region, particularly Zanjanis who strive for their lives. The authorities, including constitutional, executive and judiciary branches should understand the delicacy of the situation and take serious, immediate and practical actions in this regard. The international organizations for environmental protection and preservation, UNESCO, UNEP and human rights institutions could play a significant role in support of the people of the region. Every effort in this regard from across the world would be welcomed. Don’t let the people of this region end up in displacement, famine, unemployment and other complications. Let us not allow the safe fate for Lake Urmia as the “Aral”. Hand in hand, let’s try to save lake Urmia.

Urmu gölünün qurtuluşuna zənganlıların kəmpeyni:

Öz yaşamağımız için çalışaq

Urmu Gölü "dünyanın ən Böyük XX.ci gölü", "dünyanın ikinci ən Böyük duzlu Gölü", "Artemiaların ən Böyük təbiyi yaşayış yeri", ən Böyük daxili göl" və "Batı Asiyanın ən Böyük daimi gölü" 483 min hektar sahayla ölümlə üz üzü olaraq qurtuluşa yardım diləyir.

İndiki zaman təbiəti qorumaqdan daha önəmli, insanların qurtuluşudur. Boydan altı metr azalma,  gölün çevrəsinin yüzdə altmış duz çölünə dönməsi, su şorluğunun çoxalması litrdə 200-220 g dən 340-360 g ə çatması, 250 min hektar gölün qıraqda olan yerlərinin şorluq yrlere dönüşməsi, urmu Artemiaların nufusunun yaxlaşıq 0 çatması və bunların birlikdə ölümləridir. bu Artemialar dünyada olan 7 çeşit Artemiadan biri sayılırlar. Burda yumurtlayan Pelikan ilə flamingoların ölümü, sarı ceyran, qoç və yerli dişi qoyunların aradan getmə təhlikəsi, Yerli göyərəntilik potansiyelin yox olması…. Bunlara insanı etkileri də artırın: on mılyard ton duzun göyə dağılması. Bu duz yeli qonşu ustanları da altına alacaq. Bu ustanlardan biri zəngan dır. Bu duzlu yel zənganda çoxlu etki qoyacaq özəlliklə bəyənilməyən önəmli toplumsal,iqtisadı və kültürəl davranışlar, milyonlarca insanın işsizligi, sürgün və didərgin olmasına yol açacaq.

Gölün 102 adası var. keçən on ildə neçə min hektar bunun genişligi yığılırkən xətərli şoralıq bir yerə dönüşüb. Uzmanların dedigi ilə çevrə baxanlğının ön görüsüylə bu göl üzümüzə gələn 5 il içində quruyub bitəcək. bu quruluqla 14 milyon insanın yaşamı təhlikədə olacaq. Indi də bu xətər bilinir. qonşu ölkələr də bu faciədən etkisiz qalmayacaqlar. Qonşu ölkələrdə qıtlıq, havanın sağlamsızlığı, əkinçilik yerlərin yox olmasına nədən olacaq.

Urmu gölünün zist muhiti bohranının iki neden var. birinci doğal nədənlər örnək: “ardıcıl qıtlıqlar”.

Ikinci insansal nədənlər  örnək: “şəhid kəlantəri otubanının salınması” ( buna görə gölün yüzdə səksan suyunun topraqla qurutmasıdır. Bu topraq tökümü 12 km uzunluğla gölün su dolanmamazlığına neden oldu.) “Çoxlu sədlərin salınması” (Bu gölün su yolunda indiyə kimi 35 səd salınıb 10 dənəsi də salınmaq üzrədir. Toplam 45 səd olur.)

“sayısız quyu qazmaları, gölün yer altı sularının boşaldılması” (Urmu gölünün talabında imranı işlərin görülməsi burda talabdan düzgün yararlanmaya qarşı işlərin olmasından bir örnəkdir.

 Stokholm Bəyannaməsinin 21.ci maddəsinə görə, ölkənin ətraf mühitin mühafizəsi Əsas məsuliyyət  o ölkəyə ayddır. amma məclisin mohit zist fraksiyonunun üyəsi deyir: urmu gölünün qurtuluşuna buddcə ön görülməmişdir. (Fars News - Beşinci Shahrivar 1390)(2011.09.27)

İndiyə qədər heç bir ciddi iş Urmu Gölünü saxlaması üçün görülməsədə, Mohit zisti qoruma qaydaları bəşərin genəl vicdanında kök salması bir gərçəkdir.

zist Muhiti bütün dünya ölkələrinə ayıddır. Bu mirası ən düzgün şəkildə Gələcək nəsillərə yetirməliyik.

uzmanların baxışına görə Insansal iqdamların düzgün olub olmaması ayrı bir danışıq istər.

Bu gölün quruma nədəni nə olursa quruyandan sonar işə yaramayacağı bəlli dir.

Bu nədənlərin arayıb tapması uzmanların görəvi olacaq. Ancaq önəmlisi urmu gölünün qurumamazlığı için uzmanlığla düzgün işlərin tezliklə görülməsidir. Bu gölün qurtuluşu ilə bölgənin yaşamı və 14 milyon insanın yaşamı qurtulacaqdır.

Biz millətimizi, əkinçilik yerlərimizi, çevrəmizi və gölümüzün sevməsini elan edərək onun qurtuluşuna çalışacayıq. Bu fakir yaşamların xətərdə olmasını görən, budunn düşüncəsindən asılıdır. Əkin yerlərinin yox olması, duzlu yağış, çevrənin pozulması, millətin sürgün olması … bunlar hamısı urmu gölünün aradan getməsilə yaranır. Bu ölkənin içində olan ən böyük göl yerini duz çölünə buraxmaqdadır.

Bu gölün qurtuluşuna çeşitli fikirli insanlar, sinirsiz ölkələr, yardım edə bilərlər. özəl insanlara bağlı olmayan bir qurtuluşdur. Butun insansal duyğulu adamları, özəlliklə zəngan millətini yardımına çağırır. Bütün dövlət adamları bu qonuyu düzgün anlayıb, onunla ilgili uyğun işlərin görülməsini düşünməlidirlər.

Uluslararası çevrə və qoruma baxanlıqları, unesko qurumu və UNEP insane haqları sivil toplumlar bacara bilərlər bu bölgənin insanlarına yardım edələr.  bu qonuya görə dünyanın hər yerindən yararlı işlər görülə bilər. bu bölgədə yaşayan insanların işsiz olmaması, qıtlıq görməməsi və başqa fəlakətlərlə üz üzə gəlməsinin önün almaq için çalışmalıyıq. Iş bitməmiş. Qoymayın aral gölünün alın yazısı urmu gölünə duyunlənsin. əl ələ verərək urmu gölünün qurtuluşuna çalışaq.

Bu kəmpeynə qatılmaq istəyən insanlar öz adi ilə soy adlarını önəri bölümündə yazsınlar.

اورمو گؤلونون قورتولوشونا زنگانلي‌لارين کمپيني:

اؤز ياشاماغيميز ايچين چاليشاق

      اورمو گؤلو «دونيانين ان بؤيوک 20-جي گؤلو»، «دونيانين ايکينجي ان بؤيوک دوزلو گؤلو»، «آرتميالارين ان بؤيوک طبيعي ياشام يئري»، «ان بؤيوک داخيلي گؤل» و «باتي آسيانين ان بؤيوک دايمي گؤلو» 483 مين هیکتار ساهايلا اؤلومله اوز- اوزه قالاراق، قورتولوشا يارديم ديله‌يير.

 ایندیکی زامان طبیعتی قوروماقدان داها اؤنملی، اینسان‌لارین قورتولوشودور. بويدان آلتي متر آزالما، گؤلون چئوره‌سي‌نين يوزده آلتميش دوز چؤلونه دؤنمه‌سي، سو شورلوغونون چوخالماسي ليترده 200-220 گیرمدن 340-360 گیرمه چاتماسي، 250 مين هیکتار گؤلون قيراقدا اولان يئرلري‌نين شورلوق يئرلره دؤنوشمه‌سي، اورمو آرتمیالارين نوفوسونون ياخلاشيق صفره چاتماسي و بونلارين بيرليکده اؤلوم‌لريدیر. بو آرتميالار دونيادا اولان 7 چئشيت آرتمیادان بيري ساييليرلار. بوردا يومورتلايان پليکان ايله فلامينقولارين اؤلومو، ساري جئيران، قوچ و يئرلي ديشي قويون‌لارين آرادان گئتمه تهليکه‌سي، يئرلي گؤيه‌رنتيليک پتانسيلين يوخ اولماسي…. بونلارا اينساني ائتکي‌لري ده آرتيرين: اون ميليارد تون دوزون گؤيه داغيلماسي. بو دوز يئلي قونشو اوستان‌لاري دا آلتينا آلاجاق. بو اوستان‌لاردان بيري زنگان دير. بو دوزلو يئل زنگاندا چوخلو ائتکي قوياجاق اؤزلليکله بيه‌نيلمه‌ين اؤنملي توپلومسال، اقتصادي و کولتورل داورانيش‌لار، ميليون‌لارجا اينسانين ايشسيزليگي، سورگون و ديدرگين اولماسينا يول آچاجاق.

  گؤلون 102 آداسي وار. کئچن اون ايلده نئچه مين هیکتار بونون گئنيشليگي ييغيليرکن خطرلي شوراليق بير يئره دؤنوشوب. اوزمان‌لارین دئديگي ايله چئوره باخانلیغي‌نين اؤن گؤروسويله بو گؤل اوزوموزه گلن 5 ايل ايچينده قورويوب بيته‌جک. بو قورولوقلا 14 ميليون اينسانين ياشامي تهليکه‌ده اولاجاق. ايندي ده بو خطر بيلينير. قونشو اؤلکه‌لر ده بو فاجيعه‌دن ائتکيسيز قالماياجاقلار. قونشو اؤلکه‌لرده قيتليق، هاوانين ساغلامسيزليغي، اکينچيليک يئرلرين يوخ اولماسينا ندن اولاجاق.

  اورمو گؤلونون زيست موحیطي بوحراني‌نين ايکي ندنی وار. بيرينجي دوغال ندن‌لر اؤرنک: «آرديجيل قيتليقلار». ايکينجي اينسانسال ندنلر، اؤرنک: «شهيد کلانتري اوتوباني‌نين سالينماسي» (بونا گؤره گؤلون يوزده سکسان سويونون توپراقلا قوروتماسيدير. بو توپراق تؤکومو 12 کیلومتر اوزونلوغلا گؤلون سو دولانمامازليغينا ندن اولدو. «چوخلو سدلرين سالينماسي» (بو گؤلون سو يولوندا ايندييه کيمي 35 سد سالينيب 10 دنه‌سي ده سالينماق اوزره‌دير، توپلام 45 سد اولور.) «سايي‌سيز قويو قازمالاري، گؤلون يئر آلتي سولاري‌نين بوشالديلماسي»، «اورمو گؤلونون تالابيندا عمراني ايشلرين گؤرولمه‌سي بوردا تالابدان دوزگون يارارلانمايا قارشي ايشلرين اولماسيندان بير اؤرنکدير.»

   استکهلم بيان‌نامه‌سي‌نين 21- جي ماده‌سينه گؤره، اؤلکه‌نين اطراف موحيطين موحافيظه‌سی اساس مسئوليت او اؤلکه‌يه عايددير. آما مجليسين موحیط زيست فراکسيونونون اويه‌سي دئيير: اورمو گؤلونون قورتولوشونا بودجه اؤن گؤرولمه‌ميشدير. (فارس نیوز - 5 شهريور 1390 – 27 آگوست 2011)

  ايندي‌يه قدر هئچ بير جيدي ايش اورمو گؤلونون ساخلاماسي اوچون گؤرولمه‌سه‌ده، موحیط زيستي قوروما قايدالاري بشرين گئنل ويجدانيندا کؤک سالماسي بير گرچکدير. زيست موحیطی بوتون دونيا اؤلکه‌لرينه عايددير. بو ميراثي ان دوزگون شکيلده گله‌جک نسيللره يئتيرمه‌لي‌یيک. اوزمان‌لارين باخيشينا گؤره اينسانسال اقداملارين دوزگون اولوب اولماماسي آيري بير دانيشيق ايستر. بو گؤلون قوروما ندني نه اولورسا قوروياندان سونرا ايشه ياراماياجاغي بللي دير.

  بو ندنلرين آراييب تاپماسي اوزمانلارين گؤره‌وي اولاجاق. آنجاق اؤنملي‌سي اورمو گؤلونون قورومامازليغي ايچين اوزمانليغلا دوزگون ايشلرين تئزليکله گؤرولمه‌سيدير. بو گؤلون قورتولوشو ايله بؤلگه‌نين ياشامي و 14 ميليون اينسانين ياشامي قورتولاجاقدير.

  بيز ميلتيميزي، اکينچيليک يئرلريمیزی، چئوره‌ميزي و گؤلوموزون سئومه‌سيني ائلان ائده‌رک، اونون قورتولوشونا چاليشاجایيق. بو فیکیر، ياشاملارين خطرده اولماسيني گؤرن بودونون(مردمون) دوشونجه‌سیندن آسيليدير. اکين يئرلري‌نين يوخ اولماسي، دوزلو ياغيش، چئوره‌نين پوزولماسي، ميللتين سورگون اولماسي … بونلار هاميسي اورمو گؤلونون آرادان گئتمه‌سيله يارانير. بو اؤلکه‌نين ايچينده اولان ان بؤيوک گؤل يئريني دوز چؤلونه بوراخماقدادير.

  بو گؤلون قورتولوشونا چئشيتلي فيکيرلي اينسانلار، سينيرسيز اؤلکه‌لر، يارديم ائده ‌بيلرلر. اؤزل اينسانلارا باغلي اولمايان بير قورتولوشدور. بوتون اينسانسال دويغولو آداملاري اؤزلليکله زنگان ميللتيني يارديمينا چاغيرير. بوتون دؤولت آداملاري بو قونويو دوزگون آنلاييب، اونونلا ايلگيلي اويغون ايشلرين گؤرولمه‌سيني دوشونمه‌ليديرلر.

  اولوسلار آراسي چئوره و قوروما باخانليقلاري، یونسکو قورومو و UNEP اينسان حاقلاري سيويل توپلوملار باجارا بيلرلر بو بؤلگه‌نين اينسانلارينا يارديم ائده‌لر. بو قونويا گؤره دونيانين هر يئريندن يارارلي ايشلر گؤروله بيلر. بو بؤلگه‌ده ياشايان اينسانلارين ايشسيز اولماماسي، قيتليق گؤرمه‌مه‌سي و باشقا فلاکتلرله اوز- اوزه گلمه‌سي‌نين اؤنون آلماق ايچين چاليشمالي‌ييق. ايش بيتمه‌ميش، قويمايين «آرال» گؤلونون آلين يازيسي «اورمو» گؤلونه دويونلنسين. ال- اله وئره‌رک اورمو گؤلونون قورتولوشونا چاليشاق.

بو کمپینه قاتیلماق ایسته‌ین اینسانلار اؤز آدیلا سوی آدلارینی اؤنری بؤلومونده یازسینلار.